Kanada’da tıp eğitimi almak isteyenler kendilerini “imkânsız” ve “inanırsan olur” arasında bulmaya başlar. Özellikle yabancı öğrenciler için durum daha da karışık bir hâl alır. Kanada’da eğitim almış bir öğrenci için Kanada’da tıp eğitimi alabileceği bir üniversiteye kabul edilmek hiç kolay değilken, uluslararası öğrenci bunu başarabilir mi? Eğer inanırsan olurun ötesinde, öğrenci sistemi iyi bir şekilde anladı ise, çok zor da olsa mümkün olabilir mi?
Kanada’da tıp okumak isteyen öğrenci gideceği eyalete ve başvuracağı üniversiteye göre öncesinde lisans eğitimi almış olmalı veya Quebec’deki üniversiteler için CEGEP’i bitirmiş olmalı. Lisans eğitimini öğrenci istediği bir alanda alabilir. Nitekim müzik alanında lisans yapmış öğrenci dahi tıp bölümünde okumaya hak kazanabilir.
Benim öğrencilere tavsiyem, lisansı sevdiğiniz bir alanda yapmanız olacaktır. Çünkü, lisans eğitiminiz sırasında tıp okumaktan vazgeçerseniz veya geciktirmek zorunda kalırsanız veya kabul alamasanız dahi size yine sevdiğiniz bir kariyerin kapılarını açabilmeli.

Kanada hakkında bilgiler;

İstediğiniz bölümü lisansta seçmenin bir diğer önemli avantajı da, hiç şüphesiz sevdiğiniz bir alanda isteyerek çalışıp, daha iyi kavrayıp ve daha iyi notlar alarak yüksek bir not ortalaması elde etmenizdir. Yüksek not ortalamanız da üniversitede tıbba kabul edilebilmeniz için en önemli etkenlerden biridir.
Tıp okumak isteyen öğrencilerin genelde tercih ettikleri bölümler biyoloji, biyokimya, biyomedikal, kimya ve mikrobiyolojidir. Bununla birlikte mühendislik, işletme ve hatta sosyal bölümleri seçen öğrenciler de oluyor. Lisans eğitiminden sonra “The Medical College Admission Test” yani MCAT sınavı Kanada’daki bazı üniversitelerin tıp eğitimi almak isteyen öğrencilerin zorunlu olarak girmesini istediği bir sınavdır. Tıp okumak isteyen öğrenciler, lisans eğitimini bitirdikten sonra, eğer MCAT sınavı gerektiren bir üniversiteye başvuracaklarsa alacakları laboratuarlı; biyoloji, inorganik kimya, kimya ve fizik dersleri MCAT sınavına hazırlanmaları için gerekli alt yapıya sahip olmalarını sağlayacaktır. MCAT sınavına hazırlayan kurslar bulunmakla birlikte, öğrencinin eğitim için premed (tıp fakültesine hazırlık) dersleri veren bir kolej ya da üniversite de seçmesi mümkün.
MCAT, Association of American Medical Colleges tarafindan yılda iki kez düzenlenmektedir. Burada öğrencinin tıp eğitimi için gerekli temel bilimlerdeki bilgi seviyesinin yanı sıra kompozisyon, analitik düşünme ve problem çözme yeteneklerini de belirlemeye yardımcı olur. MCAT sınavı hakkında detaylı bilgi almak için https://www.aamc.org/students/applying/mcat/ sitesine bakabilirsiniz. Pek çok üniversite üç yılı aşan MCAT sınavının sonuçlarını kabul etmemektedir.

Kanada’da eğitim sonrası göçmenlik; 


Tıp fakültelerinin kabul edecekleri öğrencilerde aradıkları şartlar aşağıdaki gibidir:
• Not ortalaması: Üniversitelere göre ve o yıl yapılan başvurulara göre değişiklik göstermekle birlikte 4 üzerinden en az 3.5 olmalı. Genel olarak bakıldığında kabul edilen öğrencilerin not ortalaması en az 3.7 civarında seyretmektedir. Not ortalamasına bağlı olarak mezun olunan bölümün zorluğu da önem teşkil etmekle birlikte hangi üniversiteden mezun olunduğunun genelde ağırlığı yoktur.
• MCAT sınavının sonucu:  En düşük skor olarak 8 aramaktadır. Kabul edilen öğrencilerin ortalaması 10-11’lerdedir.
• Sosyal aktiviteler ve gönüllü çalışmalar: Tıp okuyacak öğrencinin yalnızca akademik alanda başarılı olması değil aynı zamanda insan ilişkilerinde başarısını ve tıbba olan ilgisini yaptığı aktivitelerle yansıtması gerekmektedir. Bunun için mutlaka hastanede gönüllü olarak çalışılması gerekmemekle birlikte hastane bu ortamı en iyi sağlayan yerlerden biridir. Yapılan mülâkatta, sağlık sistemini ve bir doktorun hayatını anlayıp anlamadığınız da önem kazanmaktadır. Bir doktorun hayatını da en yakından anlayabileceğiniz yer hastaneler olduğu için mutlaka burada gönüllü olarak çalışmanızı öneririm. Bunun yanı sıra sevdiğiniz aktiviteleri yapmanız hem hayatı hem de farklı yaşamlardan gelen hastaları daha iyi anlamanızı sağlayacaktır. Tıp fakültelerinin aradığı vasıflardan bazıları: Liderlik, ekip çalışması, sorumluluk bilinci, özel yetenek, araştırmaya yatkınlık, merhamet. Spora da mutlaka önem vermeniz lazım çünkü doktorluk mesleği fiziksel olarak sağlıklı bir bünye gerektirir.
• Mülâkat: Mülâkat kısmına gelindiğinde öğrenci uzun bir yolu kat etmiş demektir. Sakin ve doğal olmak bu önemli etabı da geçmesini sağlar. Mülâkat kısmında bazı üniversiteler birebir görüşmenin yani sıra, bir konu verip birkaç öğrencinin konuşmasını isteyebilir veya ekip olarak yapılacak bir çalışma verebilir.

Kanada’da tıp okumak için öncelikle internette yazılan pek çok yazıda belirtildiği gibi daha öncesinde mutlaka bir lisans yapmış olmak gerekmemektedir. Şöyle ki, eğitim eyaletlerin yönetimi altındadır. Üniversite ve lise için farklılıkları da göz önünde bulundurursak örneğin Quebec eyaletindeki Laval Üniversitesi, MCAT sınavı istememekle birlikte iyi bir not ortalaması, sosyal aktiviteler ve CEGEP in bitirilmiş olması şartlarını istemektedir. CEGEP daha önce de belirttiğim gibi 11 yıllık lise eğitiminden sonra, 2 yıl üniversiteye gideceği bölüme hazırlayan okullardır. Tıp okumak isteyen öğrencilerin özellikle CEGEP’ de Health Sciences alanını seçmeleri gerekir, çünkü öğrenci tıp fakültesine kabul için gerekli olan ön dersleri bu programın içinde bulabilir.
Kanada’da tıp okumak isteyen yabancı öğrencilere tavsiyem ailelerinin veya kendilerinin Kanada göçmenliğini almaları. Kanada’da lisans eğitimini bitirir ise öğrencinin gideceği eyalete göre çok daha fazla şansı olabilir. Eyaletlerin tıp fakültelerinde öncelik kendi eyaletinde oturumu olanlaradır. Bazı üniversiteler tıp fakültelerine hiç yabancı öğrenci kabul etmemekle birlikte bazıları da çok az sayıda öğrenciyi kabul ederler. Bazı üniversiteler de devletlerarası anlaşmalar kapsamında yabancı öğrenciyi tıp eğitimine kabul ederler.
Türkan IBIS’e Kanada Kültür Merkezi bünyesinde eğitim üzerine danışmanlık hizmeti vermektedir.